HESABIM

T.C. Diyanet İşleri Başkanlığından Alınan Fetva

Evrak Tarih ve Sayısı: 02/09/2016-E.42931

 

T.C.

BAŞBAKANLIK

Diyanet İşleri Başkanlığı

 

Sayı        :69942030-105-

Konu     :Dini Sorular (Mutlu KAYA)

 

Sayın Mutlu KAYA

 

İlgi          : 17/08/2016 tarihli ve . sayılı yazı.

 

 

Din İşleri Yüksek Kurulu'na başvuran bazı ticari işletmeler, müşterilerinin taleplerini karşılamak üzere vekâletle kurban kesim organizasyonu yapmak istediklerini beyanla konunun dini boyutuna ilişkin bilgi almak istemektedirler.

 

Bu türden bir organizasyon yapacak işletmelerin dini bakımdan aşağıdaki hususlara riayet etmesi gerekir:

 

Kurban, mali bir ibadet olduğundan bu ibadeti ifa eden kişi, kurbanını bizzat kesebileceği gibi başkasına vekâlet vererek de kestirebilir. Günümüzde özellikle büyükşehirlerde yaşamanın getirdiği zorlukların, bu ibadetin bireysel olarak ifasını zorlaştırması, insanları bu hususta kolaylaştırıcı rol oynayan organizasyonlara yönlendirmektedir.

 

İşletmenin, büyükbaş ve küçükbaş olmak üzere iki farklı kurban seçeneği sunması mümkündür. Bu durumda vekâlet veren kişilerin, büyükbaş veya küçükbaş kurbandan hangisine talip olduğunu açıkça belirtmesi gerekir.

 

Kurbanlık hayvanın nakit olarak satışı caiz olduğu gibi kredi kartı ile tek çekim veya taksitli olarak satışı da caizdir.

 

Kurban için işletmeye başvuran müşteriden, kurbanın alım-satım ve kesimi için umumi vekâlet alınması gerekir. Vekâlet, sözlü veya yazılı olarak verilebileceği gibi telefon, internet, faks ve benzeri iletişim araçları ile de verilebilir. Bunun için bir vekâlet formunun hazırlanması ve bu hususun söz konusu formda açıkça beyan edilerek müşterinin onayına sunulması tavsiye edilir.

 

Kurbanlık olarak kesilecek hayvanlarla ilgili olarak aldatma ve aldanma olmaması bakımından asgari kg. taahhüdünde bulunulabilir. Kesilen hayvan, taahhüt edilen miktarın altında çıkarsa yeni bir kurbanlık hayvan kesilerek taahhüt yerine getirilmelidir. Ancak kesilen hayvanın eti, belirlenen miktardan fazla çıkarsa bu miktarın ne olacağı sorusu akla gelmektedir. Bu durumda fazla çıkan etin, eti az çıkan diğer hayvanların hissedarlarına dağıtılması ya da ihtiyaç sahiplerine tasadduk edilmesi şeklinde iki seçenek söz konusudur. Bu seçeneklerden hangisi tercih edilecekse bunun vekâlet formunda açıkça beyan edilip müşterinin onayının alınması gerekmektedir.

 

Hayvanın deri ve sakatatının, kurban sahipleri adına dinen bağışlanması caiz olan yerlere verileceği bilgisinin de vekâlet formu yoluyla müşterilere beyan edilmesi gerekir. Bunların muhakkak fakirlere veya verilmesi dinen caiz olan hayır kurumlarına ulaştırılması gerekir.

 

Hayvan kesim  ücretleri;  kesilen  kurbanlık  hayvanların  etleri,  derileri  veya  sakatatından karşılanamaz.

 

Her bir hissedar, kurban edilecek bir büyükbaş hayvanın en az yedide bir hissesine kaydedilerek belirlenmelidir. Vekâletle kurban kesen kuruluşların daha önce satın aldıkları hayvanları, hissedarlarını belirlemeden topluca kesmeleri caiz değildir. Bundan dolayı her hayvanın hissedarları belirlendikten sonra kasaba vekâlet verilmelidir. Her büyükbaş hayvan kesilirken en fazla 7 kişiye niyet edilmelidir. Kesim esnasında hayvanın kimler adına kesildiğinin belli olması ve kesim işleminin bu niyetle yapılması gerekir. Her bir hissedarın isminin tek tek zikredilmesi zorunlu olmasa da şüpheden uzak olması açısından tavsiye edilmektedir.

 

Kurban edilecek hayvanın henüz kesimi yapılmadan hissedarların belirlenmesi şart olduğundan, kurbanlıklar önceden belirlenen hissedarlar adına kesildikten sonra, bir başkasının kesimden sonra bu kurbanlara ortak olması caiz değildir. Sözgelimi 6 kişi adına kesilen 1 büyükbaş hayvana, kesimden sonra başka birinin ortak olması caiz olmamaktadır.

 

Hisseleri belirlendikten sonra kesilen kurbanlıklardan elde edilen etlerin, karıştırılıp kemikli veya kemiksiz olarak hisselere ayrılmasının caiz olması vekâlet verenlerin rızasına bağlıdır. Çünkü vekâlet yoluyla alınan bu hisseler vekâlet verenlerin malı haline geldiğinden onların onay veya rızaları alınmadan bu etlerin karıştırılması caiz olmamaktadır. Dolayısıyla bu konunun da vekâlet alınırken açıkça beyan edilmesi ve müşterinin bu hususta onayının alınması gereklidir.

 

Vekâleti alınan kurbanların, mutlaka kurban kesim günleri içerisinde kesilmesi gerekir. Ayrıca bayram namazından önce kurbanlıkların kesimine başlanmaması önem arz etmektedir.

 

Bilgilerinize sunulur.

 

Dr. Ekrem KELEŞ

Başkan a.

Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı

 

02/09/2016 Şef : İ.PEHLİVAN

 

Adres: Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulv. No : 147/A 06800 Çankaya/Ankara

Ayrıntılı bilgi için irtibat: İlyas Pehlivan

E-Posta: dinisleriyk@diyanet.gov.tr   Elektronik ağ:www.diyanet.gov.tr

Tel: (312) 295 86 20   Faks: (312) 295 85 31

Danger Icon

Sepetinizde seçtiğiniz ürün farklı ürünlerle bir arada bulunamaz.